background image
DI TCARET REHBER
53
Ticarette Standardizasyon Teblileri kapsaminda
yer aldiindan bu konuya burada ayrica
deinilmeyecektir. Ancak, hayvan ve hayvansal
maddeler ile bitki ve bitki parçalari, Tarim ve
Köyileri Bakanlii ve Gümrük Müstearliinca
birlikte kararlatirilan gümrük liman ve kapilarindan
yurda sokulabilir.
Bunlarin diinda kiymet, tarife, mene
ve standartlar yönünden etkin bir denetimin
yapilabilmesi amaciyla bazi ihtisas gümrükleri
kurulmutur. Bazi eya yalnizca bu gümrük
idarelerinden ithal edilebilmektedir. Buna örnek
vermek gerekirse, ithalata konu motorlu kara
taitlari, traktörler, motosikletler ve ayni manifesto
ile gelen bunlara ait aksam, parça ve aksesuarlarinin
gümrük ilemleri Yeilköy Otomotiv htisas
Gümrük Müdürlüü ve Gebze Otomotiv htisas
Gümrük Müdürlüünce; tekstil ürünlerinin ithalat
ilemleri Bursa ve Halkali Tekstil htisas Gümrük
Müdürlüklerince; bazi petrol ürünlerinin ithalat
ilemleri Gebze Petrokimya Ürünleri htisas Gümrük
Müdürlüünce yapilabilmektedir. Buralardan
ithali zorunlu eya ile bu ürün gruplari içinde yer
almakla birlikte dier gümrük idarelerinden ithal
edilebilmesine ilikin istisnalar adi geçen ihtisas
gümrük müdürlüklerinin kurulmasina ilikin
mevzuatta gösterilmitir.
thalat Vergileri: Bir eyaya uygulanacak
ithalat vergileri tutari, bu eyaya ilikin gümrük
yükümlülüünün doduu tarihteki vergi
oranlari ve dier vergilendirme unsurlarina
göre belirlenir. Serbest dolaima giri rejimi
çerçevesinde beyanin bilgisayar veri ileme
teknii yoluyla yapildii hallerde, ithalat
vergileri BLGE tarafindan beyannamenin tescili
sirasinda otomatik olarak hesaplanir. Beyanin yazili
olarak yapildii hallerde, ithalat vergileri muayene
memuru tarafindan hesaplanir. thalat vergileri
tahakkukun kesinlemesini müteakip
(yükümlünün ithalat vergilerine öngörülen
süreler içinde idari veya adli yargi mercileri
nezdinde itiraz edilmemesi), bir baka ifade ile ithalat
vergilerinin kesinlemi kamu alacai haline
4250 sayili spirto ve spirtolu çkilerin nhisari
Kanunu kapsamina giren alkollü müstahzarlar,
Tekel Tütün Mamulleri Tuz ve Alkol letmeleri
Genel Müdürlüü ile bu kurulu tarafindan
inhisar kapsaminda olmadiina karar verilmesi
durumunda merubat sanayiine dahil kurulular;
zehirli gazlar, Milli Savunma, Salik, Tarim ve Köy
ileri, Orman, Maliye ve çileri Bakanliklari veya
Gümrük Müstearliinin ihtiyaci için bu kurulular;
ilenmemi deerli madenler, Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasi ve Kiymetli Madenler Borsasi üyesi
kiymetli maden araci kurululari; yaprak tütün ve
tütün döküntüleri, tütün veya tütün yerine geçen
maddelerden yapilmi purolar, uçlari açik purolar,
sigaralar ve sigaralar, dier mamul tütün ve mamul
tütün yerine geçen maddeler, «homojenize» veya
yeniden tertip edilmi tütün, tütün hülasa ve
salçalari, Tekel Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol
letmeleri Genel Müdürlüünün ilgilendirildii
Bakanliktan, tütün ve tütün mamulleri üretmek
üzere fabrika açma ve iletme izni sahibi (ithalatta
ibraz edilecektir) imalatçilar; çek kaitlari, Bankalar;
harp silahlari, Milli Savunma Bakanlii, Jandarma
Genel Komutanlii, Sahil Güvenlik Komutanlii,
MT Müstearlii, Emniyet Genel Müdürlüü ve
Olaanüstü Hal Valilii veya bu kurulularca yetki
verilen kurum veya kurulular tarafindan ithal
edilebilir.

Özel kanun, kararname, tüzük ve tebli
hükümlerine göre Türkiye'ye ithalinde belli
merciin izni aranacak eya, ancak tabi olduu
mevzuata uygunluu tespit edilmek suretiyle
Türkiye Gümrük Bölgesine sokulabilir. Halen
yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre
Türkiye'ye ithalinde belli merciin izni aranacak
eyaya ilikin liste Gümrük Yönetmeliinin 27 no.lu
ekinde yer almitir. Geni kapsamli ve pek çou
thalat Teblileri ve Di Ticarette Standardizasyon
Teblileri ilgilidir.
Hayvan ve hayvansal maddeler, bitki
ve bitki parçalari ve gida maddelerinin
muayenesi, Di Ticarette Teknik Düzenlemeler
ve Standardizasyon Mevzuati çerçevesinde Di