background image
DI TCARET REHBER
112
bölgeye geri getirilmesi ya da bir gümrük rejimine
tabi tutulmasi halinde, Türkiye Gümrük Bölgesinin
baka bir yerinden serbest bölgelere ihracat
beyannamesi kapsaminda gönderilen eyanin,
serbest dolaimda bulunup bulunmadiinin
tespiti amaciyla bölgeye giri aamasinda, Serbest
bölge ilem formu ile transit olarak serbest bölgeye
giri yapan Avrupa Topluluu veya üçüncü ülke
meneli eya için bölgeye giri aamasinda,
düzenlenir. Serbest Bölge lem Formu ise, serbest
bölgede faaliyette bulunan kiilerin yaptiklari her
türlü alim satim ilemi ile ilgili olarak düzenledikleri
bir belgedir. Dier bir deyile serbest bölge
kullanicisinin yurtdiina, yurtiçine veya serbest
bölge içerisindeki kiiye yaptii her türlü mal
veya hizmet satii ile ilgili olarak düzenlemesi
gerekmektedir.
Gümrük Vergisi Prosedüründen Arindirilmi
Ticari Faaliyet mkâni Serbest bölgeye getirilen
Türkiye veya AB meneli ya da buralarda serbest
dolaimda bulunan mallarin, serbest dolaimda
bulunma statüsü deimediinden, Türkiye'ye
veya AB üyesi ülkelere giriinde gümrük vergisi
ödenmez. Ayrica üçüncü ülke meneli mallarin
serbest bölgeye giriinde ve bu mallarin Türkiye
veya AB üyesi ülkeler diindaki üçüncü ülkelere
gönderilmesi halinde de gümrük vergisi ödenmez.
Ancak serbest bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi
ülkelere gönderilen serbest dolaim durumunda
olmayan üçüncü ülke meneli mallar için Ortak
Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden
gümrük vergisi ödenir.
Serbest bölgeler, "Türkiye-AB Gümrük
Birlii"nin parçasi sayildiindan, bölgelerden
Türkiye veya AB meneli ürünler ile Türkiye'de
serbest dolaim durumunda bulunan ürünlerin
A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilmesi
mümkündür. Üçüncü ülke meneli ürünler
ise Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran
üzerinden Serbest Bölge Gümrük Müdürlüüne
gümrük vergisi ödenerek serbest dolaima
geçirildikten sonra A.TR Belgesi düzenlenerek
AB'ye gönderilebilir.
16.2.4. Serbest Bölgelerde Faaliyet
Serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için
öncelikle faaliyet ruhsati alinmasi gerekmektedir.
Faaliyet Ruhsatlari, Ekonomi Bakanlii Serbest
Bölgeleri
Y
urtdii Yatirim ve Hizmetler Genel
Müdürlüü tarafindan verilmektedir. Faaliyet
Ruhsati almak isteyen kiilerin bavuru formunu
Serbest Bölgeler Genel Müdürlüüne müracaat
ederek almalari mümkün olduu gibi, herhangi bir
serbest bölgenin kurucu ve iletici/ileticisinden
veya ilgili serbest bölge müdürlüünden almalari
mümkündür.
Türkiye'deki serbest bölgelerde kural olarak
her türlü faaliyette bulunulabilir. Dier bir deyile,
üretim, alim-satim, ve hizmetle ilgili faaliyetlerin
hepsi kapsanmitir. Yine kural olarak bütün serbest
bölgelerde bu faaliyetlerin hepsi yapilabilir. Hangi
faaliyet yapilacaksa alinan faaliyet ruhsatinin
da buna uygun olmasi gerekir. Bu anlamda,
üretim ruhsati almi bir kii üretim faaliyetlerinde
bulunabilirken, alim satim konulu bir faaliyet
ruhsati almi kii, sadece alim satim faaliyetinde
bulunabilir. Kural bu olmakla beraber, sakincali
bulunan eya veya ilemlerin yapilmasi konusunda
sinirlamalara gidilebilir.
Serbest Bölge Müdürlüü, Di Ticaret
Müstearliina bali bir birim olup adi geçen
Müstearliin mevzuat gereklerine göre,
Serbest Bölge Gümrük Müdürlüü ise Gümrük
Müstearliina bali olarak gümrük mevzuati
çerçevesindeki ilemleri yürütmektedir.
Serbest bölge firmalarinin alim satimini
yaptiklari eyayi kural olarak serbest bölgeye fiilen
getirip buradan geri göndermeleri gerekmektedir.
Dier bir deyile, serbest bölge firmalari, yabanci
bir ülkeden aldiklari eyayi, yine yabanci bir ülkeye
satabilmeleri için, faaliyette bulunduklari bölgeye
fiilen getirmeleri gerekmektedir.
Eyanin serbest bölgeden Türkiye Gümrük
Bölgesinin baka bir yerine getirilmesi veya serbest